ABD Anayasasi Patara'da dogdu

New York Times, haberinde Patara'nin dogal ve kültürel zenginliklerine de atifta bulunarak, "Eskiden uluslararasi yasamin merkeziydi" diye yazdi.

"Büyük Iskender buradaydi, Efes'e giden Hz. Isa'nin havarilerinden Aziz Paul'ün yolu buradan geçti... Yüzyillar sonra, Amerikan Anayasasi'nin taslagini yazanlar, yine bu bölgede kurulu olan Antik Likya Federasyonu'nu kendilerine örnek aldi."

Amerikan gazetesi New York Times, dün, ABD Anayasasi'nin, Antalya'nin turistik beldesi Patara'da dogdugunu yazdi.

Gazetenin 'Türkiye'nin kumlarina gömülmüs bir Kongre' basligiyla verdigi habere göre 3 bin yil önce Patara'da kurulu olan Likyalilarin idari yapisi, ABD federatif sisteminin de temelini olusturuyor. Yüzyillar sonra Amerikan Anayasasi taslagini yazanlara örnek teskil eden antik Likya Federasyonu, türünün ilk örnegi sayiliyor.

23 kentli federatif yapi
Gazete 23 sehrin federatif bir yapiyla merkezi bir idareye baglanmasindan olusan Likya Birligi'nin, temsili demokrasinin antik çaglardaki ender örneklerinden oldugunu ve bu modelin benzerinin ABD federatif sisteminde gözlendigini yazdi. Likya Birligi'nin Patara'daki parlamentosunun, ABD meclisine temel oldugu belirtildi. Patara parlamentosunun kalintilarinin dünyadaki ilk seçilmis hükümet olduguna inanilirken, haberde, "Ihmal edilmislikle geçen yüzyillarin ardindan, deniz kiyisindaki bu küçük kasabada Türk ve Alman arkeologlar, bu küçük Akdeniz kentinin hazinelerini kesfediyor" denildi.

Kurucularin yazilarinda var
New York Times, ABD'nin 'Kurucu Atalari'ndan biri ve ilk maliye bakani olan Alexander Hamilton ile James Madison'in, ABD Anayasasi'nin onaylanmasini savunduklari 'Federalist Yazilar' adli bir dizi makalede de, Likya Birligi'ne iki kere atifta bulunduklarini hatirlatarak "Bu yüzden ABD'nin dogusunda rol oynadigi rahatlikla söylenebilir" ifadesini kullandi.

Koltuk düzeni ayni!
Likya Birligi içindeki kentlerin önemlerine göre bir, iki veya üç oy hakki bulunuyordu. Parlamentodaki koltuk düzeni de ayni Amerikan Kongresi'ndeki gibi yarim daire seklindeydi.
Patara'da kazi bölgesi yakinlarinda yazligi olan, Amerikali eski Kongre üyesi Stephen J. Solarz ise "Anayasamizin kurucu atalarina ilham veren, dünya tarihinin ilk federasyonunun parlamento binasinin evime 15 dakika mesafede oldugunu ögrenmek aklimi basimdan aldi" dedi. Arkeolojik kazinin 'gayriresmi patronu' gibi olan Solarz, "Kongre'yi, ABD Anayasasi'nin 220. yilinin kutlanacagi 2007 yilinda, Patara'da da kutlamalar düzenlenmesi için sponsor olmaya ikna etmeyi umuyorum" dedi.

New York Times, haberde Likya'nin idari yapisi ve tarihiyle ilgili genis bilgiye yer verirken, Patara'nin dogal ve kültürel zenginligine de degindi ve burayi o tarihlerde 'uluslararasi yasamin merkezi' olarak adlandirdi. Alman arkeologlar, Patara'yi Efes ve Bergama kadar önemli bulduklarini, ancak 200 yildir arkeologlarin ugrak yeri olan bölgedeki kazi çalismalarinin son 15 yildir hiz kazandigini belirtti.

Akdeniz Üniversitesi'nden kazilari yürüten Prof. Fahri Isik ise kazilarin devamiyla hem Likya Federasyonu'yla ilgili bilgilerin artmasini, hem de 'Akdeniz tarihinin karanlik çagi' denilen MÖ 12-8. yüzyil arasinin aydinlanmasini umuyor.